جستجو :
اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَن صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَ عَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَ في كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَ حافِظاً وَ قائِداً وَ ناصِراً وَ دَليلاً وَ عَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً
امروز: ۱۴۰۱ پنج شنبه ۹ تير


 
  • درس اخلاق؛ فضیلت‌های فراموش شده، فضیلت دوازدهم: «خلوص»؛ جلسۀ چهارم
  • انتشار جلد ششم مجموعۀ سیروسلوک؛ «تحلیه»
  • پیام به کنگرۀ شهدای روحانیّت
  • عرضه تألیفات معظّم‌له در نمایشگاه کتاب تهران و نمایشگاه مجازی
  • درس اخلاق؛ فضیلت‌های فراموش شده، فضیلت دوازدهم: «خلوص»؛ جلسۀ سوم
  • پیام به نشست ستاد تفسیر قرآن کریم استان اصفهان 15/1/1401
  • اطلاعیه عید فطر 1401
  • اطلاعیّۀ میزان فطره و کفّارۀ در سال 1401
  • پیام تسلیت خطاب به حضرت آيت‌الله العظمى جوادى آملى«مدظلّه‌العالي»

  • -->

    رذیلت بیست و یكم: طمع

    شرح فضیلت‌ها و رذیلت‌های اخلاقی

    رذیلت بیست و یكم: طمع

    اشتیاق و تمایل نفس به دارائی دیگران را طمع معنا کرده‌اند. هرچند عناصری نظیر ثروت، آبرو و مراتب نیکوی اجتماعی، از مصادیق دارائی انسان است، امّا در بیشتر موارد، شوق به ثروت دیگران طمع خوانده می‌شود.

    قرآن‌کریم، در برخی آیات، از چشم دوختن بندگان به زندگی و دارایی دیگران نهی فرموده است. از جمله می‌فرماید:

    >وَ لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى‏ ما مَتَّعْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا لِنَفْتِنَهُمْ فيهِ وَ رِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَ أَبْقى‏<[1]

    منظور از چشم‌دوختن به دارایی دیگران در این آیه، همان طمع است. از امام صادق% نقل شده است که پیامبر اکرم$ پس از نزول این آیۀ شریفه فرمودند: هرکس نظر خود را به دارایی مردم بدوزد، غم و اندوه او طولانی شده، ناراحتی‌اش تسلّی نخواهد یافت:

     «مَنْ‏ أَتْبَعَ‏ بَصَرَهُ‏ مَا فِي أَيدِي النَّاسِ طَالَ هَمُّهُ وَ لَمْ يشْفَ غَيظُهُ»[2]

    افراد مبتلا به صفت رذیلۀ طمع، مشتاقند تا دارایی دیگران را به ثروت خود بیفزایند، هرچند ثروت دیگران اندک بوده، با این طمع‌ورزی جزو فقرا قرار گیرند. آن‌ها در این خصوص تفاوتی بین حلال و حرام، دور و نزدیک، خویش و بیگانه و عوام و خواص و اموال عمومی و بیت‌المال قائل نیستند. بعضی اشخاص طمع‌کار به پدر و مادر خویش نیز ترحّم نمی‏كنند و در اموال آن‌ها طمع می‌ورزند. حتی برخی افراد به خمس و زکات نیز چشم طمع دارند و به‌ جای پرداخت وجوه شرعی، در آن تصرّف می‌کنند.

    طمع‌‏ورزی، مفاسد و تبعات شومی در پی دارد. از آنجا که این رذیلۀ خطرناک، انسان را در كمین اموال دیگران نگاه می‌دارد، وی را به رذائل دیگری نظیر دنیادوستی و غفلت از یاد خداوند دچار خواهد ساخت و باعث می‌شود که آدمی از زمرۀ مؤمنین خارج شده، به‌تدریج، انسانیّت او نیز سلب گردد.

    در سیرۀ اهل‌بیت( فراوان یافت می‌شود که آن بزرگواران همواره پیروان خود را از طمع و طمع‌ورزی دور نگاه داشته‌اند و هرگاه مشاهده می‌شد طمع در وجود کسی ریشه دوانیده، فوراً به مبارزۀ اساسی با آن برخاسته‌اند. برخورد امیرالمؤمنین% با برادر خود عقیل که سهم بیشتری از بیت‌المال طلب می‌کرد، در همین راستا تفسیر می‌شود. آن حضرت آهن گداخته را نزدیک وی بردند تا سوزندگی آتش جهنّم که در اثر طمع‌ورزی و دنیاگرایی نصیب انسان می‌گردد را درک کند و با این روش، درخت طمع را در دلش ریشه کن ساختند.[3]

    پس، مقابله با طمع، به شدّت نیازمند برخورد و مجاهدت عملی است؛ افرادی که احساس می‌کنند طمع در وجودشان رخنه کرده، برای مبارزه با آن باید از تمرکز فکری بر میزان دارایی دیگران خودداری کنند، از تجسّس و تفحّص در خصوص مقدار ثروت سایر اشخاص بپرهیزند و به‌طور کلی، با استفاده از تلقین بی‌نیازی به غیر خدا، امید خود را از دست یافتن به دارایی مردم قطع نموده، به فضل و رحمت خداوند متعال امیدوار باشند.



    [1]. طه، 131: «و زنهار به سوی آنچه اصنافی از ایشان را از آن برخوردار كردیم [و فقط] زیور زندگی دنیاست تا ایشان را در آن بیازماییم، دیدگان خود مدوز، و [بدان كه‏] روزی پروردگار تو بهتر و پایدارتر است.»

    [2]. تفسیر القمی، ج ‏2، ص 6.

    [3] . نهج البلاغه، خطبه 224

    احکام
    اخلاق
    اعتقادات
    اسرار حج
    مناسک حج
    صوت
    فيلم
    عکس

    هر گونه استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع می باشد.
    دفتر مرجع عاليقدر حضرت آية الله العظمى مظاهری «مدّظلّه‌العالی»
    آدرس دفتر اصفهان: خيابان عبد الرزاق – کوی شهيد بنی لوحی(16) – کوچۀ مدرسۀ قدسیه – پلاک(22) - کد پستی : 99581 - 81486
    تلفن : 34494691 -031          نمابر: 34494695 -031
    آدرس دفتر قم :خیابان شهدا(صفائیه)- کوی ممتاز- کوچۀ شماره 1(لسانی)- انتهای بن‌بست- پلاک 41
    تلفن 37743595-025 کدپستی 3715617365