ساده‌ترين راه انس ‌با قرآن را بيان فرماييد؟

1. خواندن مکرّر قرآن.

2. توجّه به معني و درحد ّتوان توجّه به تفاسير قرآن.

3. مهم‌تر از همه، عمل به دستورات قرآن کريم.

محضر مبارک مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مظاهری «مدّظلّه‌العالی» سلام علیکم؛ احتراماً باعنایت به اینکه در آستانۀ فرارسیدن عید سعید غدیر قرار داریم، درخواست می‌گردد پیرامون کیفیّت اعمال آن روز بزرگ، راهنمایی و ارشاد لازم را جهت استفادۀ معنوی بیشتر و بهره‌مندی مؤمنين بيان فرمایيد. 

بسم الله الرحمن الرحیم

عید سعید غدیر، عید الله الاکبر و عید آل محمد«صلوات‌الله‌علیهم‌اجمعین» و روز عهد معهود و میثاق مأخوذ است و بنابر روایات ائمۀ اطهار«سلام‌الله‌علیهم» برترین و با فضیلت‌ترین اعیاد به شمار می‌رود و از این‌رو تعظیم و تکریم این عید مبارک نیز شایسته‌تر و لازم‌تر از گرامی‌داشت سایر اعیاد است.

1) در میان اعمال عبادی این روز گرامی نظیر غسل و روزه و دعا و ذکر و زیارت و توسّل، آنچه بیش از سایر امور مورد تأکید واقع شده است، خدمت و احسان به دیگران و برآوردن نیازهای نیازمندان خصوصاً بیماران و صلۀ ارحام و توجه به خانواده و پیمان برادری و گذشت و بخشش از قصورها و تقصیرات یکدیگر است که همۀ اینگونه امور، مصادیق و نشانه‌های همبستگی و اتحاد و تعاون اجتماعی است.

 در شرایط کنونی جامعه ما و همۀ جهان که ماه‌هاست با امتحان و ابتلای بزرگ بیماری کرونا مواجه است، توسعه و گسترش محبّت و مودّت و برابری و برادری و مواسات و مساوات که گوهر و لُبّ و روح «ولایت» است، بهترین گرامی‌داشت عید خجستۀ غدیر خواهد بود.

2) چنانکه اهتمام به افزایش معرفت و شناخت موضوع ولایت و مقامات اولیاء طاهرین«سلام‌الله‌علیهم‌اجمعین» خصوصاً حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب«سلام‌الله‌علیه» نیز در این روز مبارک لازم است و بدین منظور قرائت زیارت مخصوصۀ آن حضرت در روز عید غدیر که از طریق حضرت امام هادی«سلام‌الله‌علیه» در کتب مربوطه و از جمله در مفاتیح الجنان محدّث قمی«قدس‌سرّه» نقل شده و مشتمل بر معارف والا و تابناک ولایی است، بسیار مفید است.

3) حرمت و احترام والای این روز گرامی اقتضاء ‌دارد که با تمام توان از هرگونه معصیت به‌ویژه گناهان اجتماعی نظیر ظلم و غیبت و تهمت و بدگویی و بدخواهی و تفرقه و خصوصاً کارهایی که موجب گسترش و انتشار بیماری فراگیر کنونی است، اجتناب نمائیم.

امید است با کمک و عنایت خداوند تعالی و با دعای مستجاب حضرت ولیّ‌عصر«ارواحنافداه» بلای کنونی از جامعۀ بشری، رفع گردد و با توجه به نکات سه‌گانه‌ای که بیان شد (معرفت، محبّت و اطاعت) بتوانیم پیروان و موالیان صالح و شایسته‌ای برای اولیاء الهی و امیرالمؤمنین«سلام‌الله‌علیهم‌اجمعین»باشیم.

ان‌شاء‌الله‌تعالی

چند دعای قرآنی برای عاقبت به‌خیری، سلامتی و توسعه روزی در قنوت نماز وتر مرحمت کنید.

1- اللهم اجعل عاقبة امرنا خیرا.

2- اللهم اصلح امر آخرتنا و دنیانا.

3- ربنا آتنا فی الدنیا حسنه و فی الاخرة حسنه و قنا عذاب‌النار.

4- آیۀ شریفۀ:«وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَحْتَسِب» را هم ذکر خود قرار دهید و در طول شبانه‌روز مرتب بخوانید، تأثیر دارد.

لطفاً ذکری برای حل مشکل مالی و پیداکردن کارخوب و رزق حلال بفرمایید.

آیۀ شریفۀ «وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَحْتَسِب»را ذکر خود قرار دهید و مرتب بخوانید، تأثیر دارد. البته با اجتناب جدی از گناه نتیجه می‌دهد.

گاهی انسان در موقعیّتی قرار می‌گیرد که نا خواسته خشم بر او غلبه کرده و خشم خود را بروز می‌دهد. از حضرتعالی خواستارم راهنمایی بفرمایید که چگونه خشم خود را در چنین مواقعی کنترل کنیم؟

همان موقع که خشم شما در حال طغیان است، عواقب آن را به خود گوشزد کنید و مرتب به یاد خود بیاورید که امیر‌المؤمنین«سلام‌الله‌علیه» می‌فرمایند: غضب، اولش جنون و آخرش پشیمانی است، با این فکر و با این تلقین و با مداومت بر ذکر«لا حَوْلَ وَلا قُوَّهَ اِلا بِالله اَلعَلِیِّ العَظیم» خشم خود را کنترل کنید.

معظم‌له چه کارها یا ذکرها و دعاهایی را برای استجابت دعا و حل مشکلات توصیه می‌فرمائید؟

برای آنچه نوشته‌اید، چیزی مؤثرتر از اجتناب جدّی از گناه و بعد از آن برقرای رابطه عاطفی با خداوند متعال و توسّل به معصومین«سلام‌الله‌علیهم» سراغ ندارم.

آدم بسیار عصبانی هستم. این موضوع از بچگی تا الان که 30 ساله هستم با من همراه بوده چون در چنین خانواده‌ای بزرگ شده‌ام و پدر و مادرم به خصوص مادرم بسیار عصبی است و من با این عصبانیت‌ها بزرگ شده‌ام. اکنون که 5 سال است ازدواج کرده‌ام این قضیه به شدت مرا آزار می‌دهد و زندگی خانوادگی‌ام را به شدت تحت تأثیر قرار داده است و حتی روی پسر دو سال و نیمه‌ام هم تاثیر منفی گذاشته و او هم تا حدی حالات عصبی از خود نشان می‌دهد. خواهش می‌کنم کمکم کنید بتوانم این حالت را از خودم دور کنم.

راهکار اصلی مبارزه با رذائل اخلاقی، مبارزۀ منفی و عمل بر خلاف خواستۀ آن رذیلت است. بنابراین شما باید همان ابتدای عصبانیّت، نگذارید شدید شود و ضررها و خسارت‌های خشم و غضب را به خود تلقین کنید و با مداومت بر ذکر نظیر ذکر صلوات یا ذکر«لا‌ حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم» خود را آرام کنید.

هنگامی که عصبانی می‌شوید به این فکر کنید که امیرالمؤمنین«سلام‌الله‌علیه» می‌فر‌مایند: از غضب بپرهیز که اوّل آن جنون و آخر آن پشیمانی است. همچنین برای آرامش زندگی و حفظ خانواده و برای اینکه این صفت ناپسند نسل به نسل در اولاد شما منتقل نشود، با تلقین و ذکر و دعا، سعی کنید آن را ریشه‌کن کنید و فضیلت حلم یا عطوفت و مهربانی را جایگزین آن نمایید.

برای علاقه‌مندی فرزندان به اقامۀ نماز و رعایت حجاب چه راهکاری پیشنهاد می‌فرمایید؟

در این زمینه دو نوع راهکار وجود دارد:

1- راهکار علمی: بیان وجوب و تبیین امتیازات نماز و حجاب برای فرزند، با تلطّف و مهربانی.

2-راهکار عملی: تقیّد پدر و مادر به واجبات، به خصوص نماز و حجاب و خوش‌رفتاری و مهربانی با فرزند هنگام اقامه نماز و انجام واجبات، به گونه‌ای که فرزند از لحظات انجام واجبات توسط پدر و مادر، خاطره خوشی داشته باشد.

چه سخنی غیبت است؟ آیا هرحرفی که در نبود دیگری زده شود، غیبت است؟ اگراز بدی‌های فردی یا قومی ستمکار سخن بگوییم، غیبت است؟ شرایط حلالیت‌گرفتن دربارۀ غیبت، چیست؟

اگر عيب فرد يا افرادي در غياب آن‌ها به ديگران منتقل شود، غيبت است و گناه آن بسيار بزرگ می‌باشد؛ امّا براي توبه از غيبت، حلاليّت‌طلبيدن از آن افراد لازم نيست؛ بلکه در برخي موارد منجر به مفسدۀ ديگري می‌شود و جايز نيست.

بنابراين توبۀ غيبت‌کننده، پشيماني قلبي نسبت به گناه و عذرخواهي از خداوند متعال است و چنانچه با غيبت خود، آبروي ديگران را برده است، اگر می‌تواند بايد با تعريف و ذکر فضائل آن‌ها، ضربه‌اي را که به شخصيّت آنان وارد کرده است، جبران کند.

چگونه انسان می‌تواند قلباً درک کند، کاری را که دارد انجام می‌دهد، خیر است و رضای خدا در آن است؟

انسان بايد وظيفۀ خود را به ‌درستي تشخيص دهد و آن وظيفه را به‌خوبي انجام دهد و پس ‌از آن لازم نيست اين‌گونه فکرها را بکند؛ بلکه چون منجر به وسوسۀ فکري می‌شود، جايز نيست.

تازه، وارد نوزده‌سالگی شده‌ام. در حالی که ابتدای جوانی‌ام و باید با شور و نشاط باشم، امّا بی‌حال، سرشکسته، ناامید و خلاصه پوچ. رشتۀ تحصیلی‌ام مهندسی است و علاقۀ زیادی به فلسفه و کلام دارم. دوست دارم قرآن بخوانم؛ ولی نمی‌خوانم. در خانواده‌ کسی را ندارم که با او درد دل کنم. در انزوای مطلق قرار گرفته‌ام و همیشه افکار پوچی در ذهنم می‌پرورانم. دوست خوبی ندارم. به من نگویید برو دوست خوب پیدا کن که نیست و اگر دوستی هست، در رفتار خود، خشک یا بی‌بندوبار است. تنهای تنها هستم. روزهایم همه تکراری شده و اراده‌ام کاملاً سرکوب شده است. لطفا راهنماییم کنید.

اوّلاً: توصيه می‌شود در هر رشته‌اي که مشغول هستيد، تحصيل کنيد تا موفق شويد؛ امّا مهم‌تر آن است که خوب درس بخوانيد و از وقت خود به‌خوبي استفاده کنيد.

ثانياً: شما با خدا رفاقت کنيد و بدانيد که اگر يک قدم به سوي او برداريد، او صد قدم به سوي شما خواهد آمد. رفاقت با خداوند هم، با ارتباط با او و انجام واجبات و مستحبات و با اجتناب از گناه حاصل می‌شود.

اگر چنين کنيد، نماز شما و عبادت شما به مکالمه و معاشقه با خداوند بدل می‌شود و خواهيد ديد که خداوند متعال بهترين دوست شما است.

ثالثاً: شما بايد در اجتماع باشيد و با مردم زندگي کنيد و از حالت انزوا که نتيجه‌اي جز افسردگي و خمودگي ندارد، دوري کنيد.

رابعاً: بدانيد وسوسۀ فکري داريد و خطرناک است و باید با بي‌تفاوتي نسبت به افکار خود و جدّي‌گرفتن رشته‌اي که مشغول آن هستيد و ارتباط جدّي با خداوند متعال، به واسطۀ ترک معصيت، خود را شفا بدهيد.

دانش‌آموز دبیرستانی هستم و همیشه سعی می‌کنم خودم را به خدا نزدیک‌تر کنم. وقتی شرایط معنوی‌ام خوب می‌شود، نمی‌دانم شیطان از کجا می‌آید و مرا وسوسه می‌کند و باعث افزایش شهوتم می‌شود و مجبور به دیدن فیلم و عکس‌های مبتذل در اینترنت می‌شوم. هرچه‌قدر از راه‌هایی که برای مقابله با شیطان وجود دارد، از قبیل ذکر‌ها و دعاها استفاده می‌کنم؛ ولی پاسخگو نیست و مثل اینکه شیطان زمام را از من گرفته است و مرتکب گناه می‌شوم. از این شرایط خیلی ناراحت هستم. چگونه این موجود لعین را از خود دور کنم؟

فرزند عزيزم، از دغدغۀ شما براي اجتناب از گناه، تشکر می‌‌کنم و اميدوارم همين دغدغه و همين مراقبت شما، موجب موفقيّت و عاقبت‌به‌خيري شما شود. شما براي رهايي از وسوسۀ شيطان، قبل از هرچيز بايد زمينۀ گناه را براي خود از بين ببريد و خود را در معرض فريب و وسوسۀ شيطان قرار ندهيد؛ مثلاً در وقت غيرضروري از رايانه و اينترنت استفاده نکنيد و استفادۀ شما در کنار اعضاي خانواده باشد.

همچنين هميشه و به‌خصوص در مواقع فريب شيطان، به ياد آوريد که خداوند متعال شما را می‌‌‌بيند و ناظر اعمال شما است، پيامبراکرم«صلی‌الله‌علیه‌آله‌وسلّم»و اهل‌بيت«سلام‌الله‌علیهم» بر اعمال شما نظارت دارند، ملائکه رفتار شما را می‌‌بينند و ثبت می‌‌کنند و در قيامت عليه شما شهادت می‌‌دهند. با اين فکر و با اين تلقين، دست از گناه بکشيد و با دست‌کشيدن و خودداري از گناه، خداوند متعال و اهل‌بيت«سلام‌الله‌علیهم» را خوشحال کنيد. از نماز اوّل وقت و از مداومت بر ذکر يونسيه: «لا إِلَهَ إِلاَّ أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِين» و از توسّل به اهل‌بيت«سلام‌الله‌علیهم» کمک بگيريد و از خداوند متعال بخواهيد دست شما را بگيرد و به شما کمک کند و شما را در حفظ خود قرار دهد. من هم به شما دعا می‌کنم.امّا به‌طور کلّي توجّه داشته باشيد که هيچ‌گاه نبايد از رحمت خداوند نااميد شويد و اگر خداي ناکرده از دست شما دررفت و شيطان شما را فريب داد، فوراً توبه کنيد و به ‌سوي خدا برگرديد و با اميد به رحمت او، با او رابطۀ عاطفي برقرار کنيد تا گناه شما جبران شود.

لطف کنيد به‌صورت فهرست‌وار بفرماييد کسی که می‌خواهد از گناه دوری کند، مخصوصاً در وضع فعلي، چه بايد بکند؟

1. تامقدور باشد در صحنۀ گناه نرود.

 2. توجّه به اينکه صحنۀ گناه آلوده است، داشته باشد.

 3. ارادۀ جدي کند گناه نکند.

 4. مواظبت از چشم و گوش و زبان داشته باشد.

 5. از نظر روحي توجّه داشته باشد که همه‌جا محضر خداست و بايد ادب حضور مراعات شود.

 6. با دعا و توسّل، از خداوند توفيق ترک گناه را بخواهد.

7. خود را به خداي متعال بسپارد.

 8. از رابطۀ با حضرت ولي‌عصر«ارواحناه‌فداه»که واسطۀ فيض است، کمک بگيرد.

 9. با انس با قرآن از قرآن کمک بگيرد.

 10. از نماز اوّل وقت کمک بگيرد.

چگونه برای برطرف‌کردن رذایل اخلاقی برنامه‌ریزی روزانه‌ کنیم؟

عمل به برنامۀ زیر در این زمینه مؤثّر است:

1. اهمیّت به واجبات مخصوصاً نماز اوّل وقت با جماعت.

2. اهمیّت به مستحبّات مخصوصاً انس با قرآن و نماز‌شب و خدمت به خلق خدا.

3. اجتناب از گناه مخصوصاً حقّ‌النّاس نظیر غیبت، تهمت، شایعه و نمّامی.

4. عذر‌خواهی از خداوند و توبه و مداومت بر ذکر یونسیه: «لااِلهَ اِلّا أَنت سُبحانِکَ اِنّی کُنتُ مِنَ الظّالِمین.»

هر‌طوري‌كه شما صلاح می‌دانيد اين بندۀ حقير را به خدا برسانيد، حالا شده با ذکر يا طریقی دیگر. من ازدواج كرده و بچۀ دو ساله هم دارم؛ ولي با وجود ازدواج نتوانسته‌ام به مقامات عرفانی برسم. خاضعانه تقاضا دارم مرا كمك كنيد و مرا از اين وضع نجات دهيد.

من در پاسخ شما چيزي به‌ غير از تقيّد به ظواهر شرع سراغ ندارم. شما بايد واجبات را به‌طور کامل به‌جا آوريد، از انجام محرّمات و گناهان اجتناب جدّي داشته باشيد، از مکروهات و شبهات هم دوري کنيد و به انجام مستحبّات نيز اهميّت بدهيد. اگر به اين دستور‌العمل اهميّت بدهيد، مخصوصاً در اقامۀ نماز اوّل وقت با جماعت و در مداومت بر نماز شب و نيز در خدمت به خلق خدا کوشا باشيد و از گناه، مخصوصاً حقّ‌النّاس هم دوري کنيد، حتماً به مقامات والاي عرفاني و معنوي می‌رسيد و به سعادت دنيا و آخرت دست خواهيد يافت.

رابطۀ گريه بر امام حسين«سلام‌الله‌علیه» و سير و سلوك الى الله چيست؟

گريه، عزادارى، توسّل و زيارت، آثار فراوانى دارد كه از اهم آن امداد به انسان براى رسيدن به مقام لقاء و فناء است. در حقيقت بهترين امداد براى شخص سالك در طى نمودن منازل هفت گانه سير و سلوك، همين است.

خواهشمندم در‌ خصوص چلّه‌نشینی و روش‌های آن، برای من توضیح دهید.

بهترين روش چلّه‌نشيني اين است که انسان با خداي خود تعهّد کند که چهل روز گناه نکند و واجبات را به‌صورت‌کامل به‌جا آورد و در ترک مکروهات و به‌جا‌آوردن مستحبّات نيز کوشا باشد.

اگر کسی چهل روز مداومت جدّي بر اين دستور داشته باشد، کم‌کم براي او ملکه می‌شود و متّقي خواهد شد و به سعادت و رستگاري دنيا و آخرت می‌رسد.

مدّتي است كه از خدا حاجتی دارم، ولی به خواسته‌ام نمی‌رسم. حدود پنج ماه پيش شرايطي پيش آمد كه براي خواسته‌ام پافشاري كرده و خيلي دعا كردم، پاي سجاده نشستم و گريه كردم. دلم شكسته بود و خيلي ناراحت بودم. تمام روزم آه و ناله بود. بعد از گذشت مدتی خيلي ناباورانه خداوند دعایم را برآورده كرد، خيلي خوشحال شدم، ولي دعاي من نصفه برآورده شد و حاجتی را كه می‌خواستم، كامل اتفاق نيفتاد. ناراحت هستم و نمي‌دانم چه‌كار كنم كه دعاهایم خيلي زود برآورده شود. می‌دانم وقتي دعا می‌كنم نبايد خسته شوم؛ ولي الان حدود ده ماه است كه می‌گذرد و خسته شده‌ام. آخر من چه‌طور دعا كنم تا خدا خوشش بياید و راضي شود و دعاهایم را برآورده كند؟ به خدا می‌گویم اگر دعایم را برآورده نمي‌كني و راضي نيستي، كاري كن فراموشش كنم. چه بگویم تا خدا حاجت‌ها و خواسته‌هایم را آن‌جوري‌كه می‌خواهم، برآورده كند؟

شما دعا کنيد و مطمئن باشيد دعاي شما نتيجه دارد و اگر فعلاً استجابت آن به صلاح نيست، حتماً خداوند متعال، عوض آن را به شما می‌دهد يا بلايي از شما رفع می‌کند و در هرصورت، به‌خصوص در آخرت، شما را راضي می‌کند. مواظب باشيد خسته و دلسرد و نااميد نشويد که گناه نااميدي، بسيار بزرگ و در سرحدّ کفر است؛ بنابراين به دعا و راز و نياز خود با خداوند ادامه دهيد و در دعا، از توسّل به اهل‌بيت«سلام‌الله‌علیهم» کمک بگيريد؛ ولي اصرار بيش‌ازحد روي اجابت دعا نداشته باشيد. در قيامت که چشم‌ها بينا می‌شود، خواهيد فهميد که چرا دعاي شما مستجاب نشده و نيز خواهيد دانست که خداوند رحمان و رحيم چه بلاهايي در عوض آن از شما رفع کرده و چه نعمت‌هايي جايگزين استجابت آن دعا کرده است.

با اجتناب جدّي از گناه و با کمک‌گرفتن از نماز اوّل وقت و با مداومت بر ذکر يونسيه: «لا إِلَهَ إِلّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ[1]، اميد فراوان به رحمت حق‌تعالي داشته باشيد و مراقب باشيد شيطان حلم شما را نبرد و شما را به ناشکري و ناسپاسي وادار نکند که دراين‌صورت، هم دعايتان مستجاب نمي‌شود و هم گناه کرده‌ايد.

افسرده و ناراحت هم نباشيد که بسيار مضرّ و خطرناک است. با برقراري ارتباط عاطفي با خداوند متعال، بانشاط و اميدوار و شاد باشيد. من هم دعا می‌کنم آنچه به صلاح شماست، واقع شود. ان‌شاء‌الله.

1. الأنبیاء، 85.

همیشه از خدا می‌خواهم که پاکم کند، بعد خاکم کند و این ‌را همیشه و در همه‌حال از او می‌خواهم. آیا گناهان کبیره نیز بخشیده می‌شوند؟ برای بخشیده‌شدن گناهانم باید چه بکنم؟

گناه، هرچه بزرگ و هرچه فراوان، اگر بنده جدّاً توبه کند، پروردگار متعال او را می‌آمرزد؛ چنان‌که در قرآن کريم می‌فرمايد:

«يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا»

بنابراين اگر بنده، پشيماني قلبي داشته باشد و عزم جدّي بر ترک گناه و اصلاح و جبران اعمال بنمايد، توبۀ او پذيرفته می‌‌شود و خداوند متعال پروندۀ او را نابود و پروندۀ سفيد و درخشاني که صفحۀ اوّل آن ثواب توبه است، جايگزين آن می‌کند.

جوانی هستم که در همه امور زندگی به بن بست رسیده ام. در درسم در آستانه اخراجی هستم. بیکار هم هستم، فقط کارم خوردن و خوابیدن شده است. نه حوصله کار دارم و نه حال درس و دارم دق می کنم. به بن بست رسیده ام و بعید می دانم قابل اصلاح باشم. چه کنم؟

این حالت یأس از هر گناهی بالاتر است. گذشته ها را فراموش کنید و همت و فعالیت و اراده برای اصلاح دست شما است. اگر بیائید در راه حتماً خدا کمک می کند و همه کارها درست می شود.