توصيههاي چهارگانۀ
مرجع عاليقدر حضرت آيتالله
العظمي مظاهري«مدّظلّه»
در آستانۀ فرارسيدن ماه
مبارک رمضان
حضرت آيتالله العظمي مظاهري در
درس اخلاق مورخ 14/5/89 که در مسجد حکيم اصفهان برگزار شد، ضمن تبيين فضائل روزه و
ويژگيهاي ماه مبارک رمضان، چهار توصيۀ مهم و کاربردي جهت بهرهمندي بهتر مؤمنين
از برکات ماه ميهماني خداوند بيان فرمودند.
ذيلاً خلاصۀ بيانات معظّمله
ارائه ميگردد.
بسمالله الرّحمن الرّحيم
«رَبِّ اشْرَحْ لي صَدْري
وَ يَسِّرْ لي أَمْري وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِساني يَفْقَهُوا قَوْلي»
فرصت معنوي ماه مبارک رمضان
ماه مبارک رمضان يکي از فرصتهاي
معنوي است که از ارزش فوقالعادهاي برخوردار است و لازم است از آن بهرهبرداري
کامل بشود.
درهاي رحمت پروردگار در اين ماه
باز است و فوج فوج از بندگان آمرزيده ميشوند. ماهي که نفس کشيدن درآن عبادت است و
ثواب عبادات و اعمال خير در آن، چندين برابر مي شود.
شب قدر که در ماه مبارک رمضان
است، يک فرصت روي فرصت است و عبادت در آن شب، برتر از هزار ماه عبادت است.
بنابراين فرصتهاي کم نظيري در پيشِ رو است و نسيمهاي رحمتي در حال وزيدن ميباشد.
پيامبر اکرم«صليالله عليه وآله و سلّم» فرمودند: «إِنَّ لِرَبِّكُمْ فِي أَيَّامِ
دَهْرِكُمْ نَفَحَاتٍ أَلَا فَتَعَرَّضُوا لَهَا»[1]
بنابر فرمايش پيامبر گرامي«صليالله
عليه وآله و سلّم» نسيمهايي در زندگي انسان ميوزد و همه بايد خود را در معرض اين
نسيمها قرار دهند تا از برکات آن بهرهمند گردند.
راهکارهاي درک بهتر ماه مبارک
رمضان
براي استفادۀ بهتر از فرصت معنوي
ماه مبارک رمضان، براي اينکه مشمول لطف خدا شويم، توفيق عبادت و بندگي و ترک معصيت
پيدا کنيم، در اين ماه مبارک قدمي در معنويت برداريم، خودسازي و تهذيب نفس کنيم،
براي اينکه بتوانيم به حسن عاقبت دست يابيم و حوائج ما مستجاب و گرفتاريها رفع
گردد، چهار راهکار وجود دارد که ذيلاً به آن اشاره ميشود:
1) پرهيز از غذاي حرام و شبههناک
مراقب باشيد لااقل در ماه مبارک
رمضان غذاي حرام و شبههناک نخوريد. خداوند به کسي که در شکم او غذاي حرام وجود
دارد، نظر لطف نميکند. عبادات چنين کسي ممکن است از نظر ظاهري صحيح باشد ولي مورد
قبول و پذيرش خداوند سبحان واقع نميشود.
حتي اگر نميتوانيد درآمد خود را
براي هميشه حلال و پاک کنيد، اگر توفيق پرداخت خمس و زکات نداريد، لااقل براي اين
يک ماه، مبلغي جدا کنيد و خمس و زکات آن را پرداخت کنيد و با اجازۀ يک مجتهد جامعالشّرايط
مبلغ مصرفي خوراک خود و خانواده را از آن مبلغ بپردازيد.
قبل از ماه مبارک رمضان، دارايي خود را حلال کنيد تا بتوانيد توبه کنيد
و پاک و پاکيزه و با آمادگي به استقبال اين ماه شريف برويد و بتوانيد از برکات آن
استفادۀ لازم را ببريد. کسب حلال به خصوص در زمان حاضر بسيار مشکل است، اما امر
لازمي است و نميشود مال حرام در زندگي کسي باشد و رستگار شود و عاقبت به خير
گردد.
لذا تقاضا دارم لااقل در ماه
مبارک رمضان از غذاي حرام و شبههناک پرهيز کنيد تا بتوانيد اين ماه را با دعاي
مستجاب سپري کنيد و به ملکۀ تقوا دست يابيد.
2) ارتباط با خداوند از طريق انس
با نماز جماعت و قرآن و دعا
بنابر تأکيد اسلام، مساجد هميشه
بايد در وقت نماز پر از جمعيت باشد. قرآن کريم همواره تأکيد ميفرمايد که: «وَ أَقيمُوا
الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاة»[2]
يعني نماز را زنده بداريد. نميگويد
نماز بخوانيد، بلکه بر زنده نگاه داشتن نماز تأکيد دارد و مقصود قرآن کريم، اقامۀ
نماز جماعت است.
در وقت نماز، همهجا بايد تعطيل
باشد و مساجد مملوّ از جمعيت مسلمانان باشد. عدم اهميت به نماز، يعني شلوغ بودن خيابان
و مراکز تفريحي و ساير مکانها در وقت نماز و خلوت بودن مساجد، ننگ بزرگي براي
مسلمين محسوب ميشود و مورد مذمّت و نکوهش قرآن کريم ميباشد. چنانکه ميفرمايد:
«فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ، الَّذينَ
هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ»[3]
حال اگر اين ننگ بزرگ را در طول
سال داريم، تقاضا دارم لااقل در ماه مبارک رمضان، حضور جدي در مساجد داشته باشيد و
با نماز جماعت و قرآن کريم انس بگيريد.
اگر ميخواهيد خداوند متعال نظر
لطفي به شما بکند، مساجد را پر کنيد و از طريق نماز جماعت و قرآن کريم و دعا، رابطۀ
خود را با خداوند محکم کنيد تا مشمول عنايات ويژۀ حق تعالي شويد.
همچنين لازم است ائمۀ جماعت و
روحانيون مساجد، پس از نماز براي مردم سخنراني کنند و «اعتقادات»، «اخلاق» و
احکام» اسلام را براي مردم تبيين نمايند.
3) رسيدگي به ديگران
رابطۀ با خداوند متعال، يک بال براي پرواز است و
بال ديگري که براي حرکت صعودي انسان به سوي معنويات لازم است، رابطه با مردم ميباشد.
قرآن کريم مکرراً ميفرمايد که:
«أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاة» يعني هم با خداوند و هم با مردم رابطه
داشته باشيد.
همه بايد به هر اندازه که ميتوانند،
به مستمندان رسيدگي کنند. از ما انتظار نميرود که مثل اهلبيت«سلامالله عليهم»
از افطار خود بگذريم و به ديگران ببخشيم، ولي وظيفه داريم که تشريفات و تجمّلات را
حذف کنيم و به جاي آن از نيازمندان دستگيري نماييم.
همه بايد سادهزيست باشند و هرچه
از سادهزيستي اضافه ميآورند با احترام کامل و مخفيانه به فقرا ببخشند. اختلاف
طبقاتي در جامعۀ امروزي کولاک ميکند. عدهاي از مردم بسيار ثروتمند و عدۀ زيادي
فقير هستند. گروهي تجملگرا شدهاند و تشريفات زيادي در زندگي دارند و گروهي ديگر
حتي در تهيۀ افطار خود مشکل دارند. چنين افرادي که زياد هم هستند، آبرومندند و نميتوانند
به کسي رو بيندازند.
اگر به دستور قرآن کريم عمل شود
و رسيدگي به نيازمندان جايگزين تجملگرايي شود، فقر از جامعه رخت برميبندد. لذا
تقاضا دارم لااقل در اين يک ماه به فکر ديگران باشيد و از مستمندان دستگيري کنيد.
در اين يک ماه، مبلغي که هميشه صرف تشريفات ميکنيد، به فقرا ببخشيد. اگر کسي
بتواند شکم يک نفر گرسنه را سير کند، خداوند وعده داده است او را عاقبت به خير ميکند.
چنين کسي ذلّت بعد از عزّت پيدا نميکند و خود او و فرزندانش از انحراف فکري که
امروزه بسياري از جوانان را مبتلا کرده است و نزديک است دين و مذهب آنان را بگيرد،
مصون ميمانند. نهايتاً با دين از دنيا ميرود و هنگام مرگ اميرالمؤمنين به فرياد
او خواهند رسيد.
4) اجتناب از گناه
در ماه مبارک رمضان، چشم و گوش و
زبان خود را کنترل کنيد. از نگاههاي آلوده بپرهيزيد. از ديدن فيلمها و برنامههاي
حرام و بيهوده در ماهواره و اينترنت و تلويزيون دوري گزينيد. غنا و موسيقي و حرفهاي
حرام و بيهوده نشنويد. غيبت نکنيد، تهمت نزنيد، شايعهپراکني نکنيد، دروغ نگوييد و
به کسي توهين نکنيد.
گاهي مشاهده ميشود هنگام افطار،
برخي غيبت ميکنند و تهمت ميزنند. معلوم است چنين افرادي روزه نبودهاند، فقط
گرسنگي و تشنگي را تحمل کردهاند.
روزهاي که همراه با گناه باشد،
روزۀ واقعي نيست و مقبول درگاه الهي واقع نميشود.
علاوه بر گناه، از گفتار و کردار
بيهوده و بينتيجه هم بايد اجتناب شود. بعضي صحبتها غيبت و تهمت و دروغ نيست ولي
بيهوده است و نه نتيجۀ دنيا دارد، نه نتيجۀ آخرت. اينگونه حرفها فشار قبر دارد و
بايد از آن پرهيز شود. بياييد لااقل در اين ماه زبان خود را از گناه و بيهودهگويي
حفظ کنيد.
کسي که گناه و کردار بيهوده و بينتيجه
داشته باشد، نميتواند از ماه مبارک رمضان استفادۀ مطلوب نمايد.
ماه مبارک رمضان بايد مقدمهاي
باشد براي رفع فساد اخلاقي. فساد اخلاقي اکنون يک زنگ خطر براي اسلام و نظام مقدس
جمهوري اسلامي مي شود. بيبند و باري در خيابانها، بيحجابي و بد حجابي و ساير
مصاديق فساد اخلاقي، بحران بزرگي است که بايد براي آن فکري بشود. در ماه مبارک
رمضان دعا کنيد اين آتش فساد اخلاقي خاموش شود و غيرت و عفت به جامعه برگردد که
اگر همينطور ادامه پيدا کند و چارهاي براي آن انديشيده نشود، جامعه را نابود
خواهد کرد.
فساد اخلاقي در جامعۀ فعلي کولاک
ميکند و برخي هم متأسفانه دامن به آتش ميزنند و اين آتش براي خانوادهها و براي
جوانان و آيندۀ آنان تهديد بزرگي است. نسل آينده در معرض نابودي فرهنگي است و اين
بحران ميتواند قضيۀ «آندلس» يا «اسپانيا» را تکرار کند که يک کشور اسلامي را به
يک کشور بيبند و بار و غير اسلامي تبديل کردند.
لذا تقاضا دارم در ماه مبارک
رمضان علاوه بر دعاهاي شخصي، براي رفع و ريشهکن شدن فساد اخلاقي که جامعه را
فراگرفته است دعا کنيد.
پاورقی
===============
1. بحارالأنوار،ج 68، ص 221
2. بقره / 43
3. ماعون / 5-4